SASON

  

  İlçenin tarihi  (M.Ö.1400'lere) Urartulara kadar uzanmaktadır. Babil, Asur, Türk boylarından İskitler (Sakalar-M.Ö. 635-584) ve İskitlerden ayrılan çeşitli kavimlerin bölgede hakimiyet kurduğu bilinmektedir.  İslamiyet'in yayıldığı dönemlerde Hz. Ömer zamanında (M.S. 639)  Arap hâkimiyetine giren bölgeye o dönemlerde göçebe hayatı yaşayan Arapların da Basra'dan gelerek yerleştiği anlaşılmaktadır. Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden Dr.Canan Seyfeli(21) “Ermeni kaynaklarına göre Batman ve Çevresi” adlı bildirisinde Sason bölgesinden  (I.Uluslararası Batman ve Çevresi Tarihi ve Kültürü sempozyumu-2008) de söz etmekte ve bölge hakkında V.-XV. yy dönemlerine ilişkin Ermeni kaynaklarına dayanarak açıklamalarda bulunmaktadır. Bildiride şu görüşlere yer verilmektedir; “Bildirinin konusu Ermeni kaynaklarına göre Batman ve çevresidir. Günümüz Batman iline dahil bölge bildirinin coğrafi sınırlarıdır. Ermeni kaynaklarından kastımız ise V-XV. Yüzyıl Ermenice metinlerdir. Çalışmamızda Ermenice isim ve terimleri doğu Ermenicedeki telaffuzu ile transkribe ettik. Türkçede yaygınlaşmış isim ve terimleri Türkçedeki gibi kullandık. Amacımız bölge ve Ermenilere ilişkin konuları veya herhangi bir konuyu derinlemesine incelemek değil, bu konulara dikkat çekmektir. Bölgenin Ermeni tarihindeki yerini, sosyal, siyasi ve dini yönleriyle kaynaklara yansıdığı kadarıyla tespit etmek temel amacımızdır. Klasik Ermeni kaynaklarından hareketle bölge ile Ermenilerin ilişkilerini genel hatlarıyla ortaya koyacağız. Ayrıca bölge ile ilgili klasik Ermeni kaynaklarının kaynaklık derecesini ortaya koymak ve ülkemizdeki çalışmalarda daha kısıtlı yararlanılan bu kaynakların değerlendirilmesine katkı sağlamaktır.     Batman ve çevresinin Ermeni kaynaklarına yansıdığı yönlerini ele alırken önce coğrafi ve tarihi anlamda genel hatlarıyla konuya değindik. Ardından bölgede Ermenilerin sosyal, siyasi ve dini anlamda etkin oldukları yerleşim alanlarını sırayla ele aldık. Yerleşim bölgelerini ele alırken kaynaklarımızda bahsedilen yönleriyle inceleyip şehir tarihlerini genel tarihle paralel olması nedeniyle tekrarlamadık.

Cumhuriyet döneminde 1923 tarihinde Siirt sancağının vilayet olarak belirlendiğini görmekteyiz. Sason ilçe olarak Siirt’e bağlı ilçe olarak kayıtlarda görünmektedir. 1945 tarihinde Belediye teşkilatına kavuşan Sason 16 Mayıs 1990 tarihine kadar Siirt iline bağlı ilçe olarak kalmıştır. Bu tarihte Batman’ın İl statüsüne kavuşmasıyla Batmana bağlanmıştır.